"1.Taş Ocakları
Kongresi" 12-14 Ocak 2006 tarihinde
Lefkoşa Atatürk Kültür Merkezi'nde yapıldı.
Kuzey Kıbrıs'taki taşocaklarının ve taşocakçılığının
sorunlarını tartışmak amacıyla düzenlenen "1.Taş
Ocakları Kongresi" 12-14 Ocak 2006 tarihinde
Lefkoşa Atatürk Kültür Merkezi'nde yapıldı.
Jeoloji ve Maden Dairesi, KTMMOB Maden,
Metalürji ve Jeoloji Mühendisleri Odası ile
TMMOB Maden Mühendisleri Odası'nın birlikte
düzenlediği kongre'nin açılış töreninde sırasıyla
kongre yürütme kurulu başkanı Bektaş Göze,
KTMMOB Maden, Metalürji ve Jeoloji Mühendisleri
Odası Başkanı Dr. Mehmet Necdet, Maden Mühendisleri
Odası Başkanı Mehmet Torun, KTMMOB temsilcisi
Engin Kunt, TMMOB Yönetim Kurulu Üyesi Serdar
Ömer Kaynak, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı, Maden İşleri Genel Müdürü Yenel
Cander ve İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali
Alnar birer konuşma yaptı.
Alnar: Ocaklarda basamak usulü patlatmaya
geçildi
İçişleri Bakanlığı Müsteşarı Ali Alnar konuşmasında,
KKTC'de 56'sı faal toplam 69 ruhsatlı taşocağı,
15'i faal 19 ruhsatlı kırma çakıl-kum üretimi
yapan ocak bulunduğunu kaydetti.
Annan Planı sonrasında inşaat sektöründe
yaşanan patlamanın kırma çakıl-kuma talebi
artırırken bir takım sorunlar yarattığına
dikkat çeken Alnar, elde edilen malın kalite
ve standardı, üretim yetersizliği, malzeme
bedelleri gibi problemlerin, çevre faktörleri
ve patlatma modellerinden kaynaklanan sıkıntılarla
birleşmesinden dolayı bir sorun yumağı haline
geldiğini belirtti. Bu durum karşısında bakanlığın
bir dizi acil önlem aldığını kaydeden Alnar,
ocaklarda basamak usulü patlatmaya geçildiğini
söyledi.
Artan talebe bağlı olarak yeni taşocakları
kurulması yönünde yoğun başvurularla karşı
karşıya kaldıklarına işaret eden Alnar, yapılan
değerlendirme sonucunda artan talebi yeni
ocaklarla değil de mevcut ocakların kapasitesini
artırarak karşılama kararı aldıklarını kaydetti.
Alnar, taşocaklarının rehabilitesi amacıyla
işletmelere ekonomik katkı sağlandığını belirtti.
Alnar, Beşparmak Dağları'ndan çıkan kaliteli
malın Güney Kıbrıs'a satışının mümkün olacağı
düşünülerek taşocaklarında üretilen malın
kalitesinin artırılmasının şart olduğunu
vurguladı. İşletmelerde bilimselliğin ön
planda tutulması gerektiğini kaydeden Alnar,
kongrede ortaya çıkacak sorunların bu açıdan
çok yararlı olacağını ifade etti.
Göze: Taşocağı sektöründeki sorunlar gözler
önünde
Açılış konuşmasını yapan kongre yürütme
kurulu başkanı Bektaş Göze, son iki yıllık
dönemde inşaat sektörüne ana hammaddesi olan
agregayı sağlayan taşocaklarının inşaat sektörüyle
beraber mesafe kat ettiğini söyleyerek, ilerlemeyle
birlikte taşocakçılığı sektöründe var olan
sorunların da gözler önüne serildiğini ifade
etti.
Çevre sorunları başta olmak üzere; altyapıda,
yöre halkıyla ilişkilerde ve taş ocaklarının
rehabilitasyonu konularında sorunlar ortaya
çıktığını anlatan Göze, önlem alınmaması
halinde bu sorunların giderek büyüyeceğinin
ve sektöre zarar vereceğinin altını çizdi.
Çözüm önerilerinin geliştirilmesine, var
olan önerilerin hayata geçirilmesine çok
acil bir şekilde ihtiyaç duyulduğunu dile
getiren Göze, hem inşaat sektörünün hem de
taşocakçılığının KKTC ekonomisinde büyük
bir paya sahip olduğunu, istihdam ve milli
gelir açısından bu iki sektörün önem arz
ettiğini vurguladı. Taşocakçılığındaki ekonomik
boyutun göz ardı edilmemesi gerektiğini söyleyen
Göze, yatırımdan verimliliğe kadar uzanan
zincirde bilim ve teknolojinin eksikliğinin
de ele alınması gereken bir sorun olduğunu
kaydetti.
Necdet: Kongre, taşocaklarının sağlıklı
gelişmesi açısından dönüm noktasıdır
Dr. Mehmet Necdet de konuşmasında gerçekleştirdikleri
tarihi kongrenin, inşaat sektörünün bel kemiği
taşocaklarının sağlıklı gelişmesi açısından
dönüm noktası olacağını kaydetti.
Taşocaklarının endüstriyel hammadde üretimi
yapan önemli bir sanayi sektörü haline dönüştüğüne
işaret eden Necdet, taşocaklarının gayri
safi milli hasıladaki yerinin ve sektörle
ilgili sabit sermaye yatırımlarının son 10-15
yılda katlanarak arttığını söyledi.
Necdet, ülkedeki agrega üretiminin kırma
şeklinde gerçekleşmesinden dolayı bazı sorunların
yaşanmasının normal olduğunu vurgulayarak,
gelinen aşamada büyük şikayetlere neden olan
kaya patlatmalarının yerini basamak usulü
patlatmalara bıraktığını kaydetti.
Agrega üretiminde standart, teknik eksiklikler
ve AB'yle uyum gibi üç ana sorun bulunduğunu
kaydeden Necdet, kongrenin tün sorunlara
ışık tutacağından emin olduğunu söyledi.
Kongrede toplam 24 bildiri sunulacağını ifade
eden Necdet, agrega standartları, agrega
üretimi, taşocaklarının çevreye etkisi, üretim
yöntemleri ve patlatma teknikleri konularının
ele alınacağını belirtti.
Torun : Sektör yöre halkıyla karşı karşıya
bırakıldı
TMMOB Maden Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet
Torun da, kırma taş sektörünün madencilik
sektörünün en önemli alt sektörlerinden biri
haline gelmekte olduğunu vurguladığı konuşmasında,
sektörün ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldığını
kaydetti.
Bu sorunların sektörü zaman zaman yöre halkıyla
karşı karşıya bıraktığını belirten Torun
, iş kazalarının, çevresel risklerin; kaynak
kaybı, sarsıntı, gürültü ve görsel kirliliğin
sorunların bir kısmını oluşturduğunu ifade
etti. Taşocaklarının bir çoğunda kendilerini "taş
ustası" olarak lanse eden işin ehli
olmayan kişilerin çalıştığını, bazı taş ocaklarında
da yasal ve standart patlayıcı maddeler yerine
başka malzemelerin usulsüzce kullanıldığını
belirten Torun, bilgisizlikten ortaya çıkan
iş kazalarında çok sayıda kişinin yaşamını
yitirdiğine dikkat çekti.
Torun , çevre faktörünün önemine de değindiği
konuşmasında, madenciliğin çevreye olan etkilerinin
yadsınamayacağını, ancak çevre dostu teknolojinin
kullanılmasıyla çevrenin korunabileceğini
söyledi.
Kunt: İnşaat sektörü hızla yükseldi
Engin Kunt da konuşmasında Kıbrıs konusundaki
gelişmelere bağlı olarak inşaat sektörünün
hızla yükseldiğine ve bunun sonucunda taşocaklarının
öneminin arttığına işaret etti. Özellikle
olası çözüm sonrasında taşocaklarına talebin
daha da artacağını kaydeden Kunt, tesisler
ile üretimin AB standartlarına uygun hale
gelmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtti.
Artan talebi karşılamada zorlanan tesislerin
denetiminin şart olduğunu söyleyen Kunt,
bu denetimlerin özellikle mühendislerce gerçekleştirilmesinin
kaçınılmaz olduğunu kaydetti. Kunt, devlet
kadrolarında mühendislerin çalıştırılması
gerektiğini vurguladı.
Engin Kunt, taş ocaklarında galeri sisteminden
basamak sistemine geçilmesinin olumlu bir
adım olduğunu vurgulayarak bunun sürekliliğinin
sağlanması gerektiğini söyledi. Agregada
belli bir standart olmamasının da sorun yarattığını
kaydeden Kunt, agrega kontrolünün inşaat
alanında değil de taşocaklarında yapılması
gerektiğini belirtti.
Kaynak: Kıbrıs'taki iki toplumda sosyoekonomik
eşitsizlik giderilsin
TMMOB adına bir konuşma yapan yönetim kurulu
üyesi Serdar Ömer Kaynak da Kıbrıs sorununun
çözülmesi gerektiğine yönelik inancını ifade
ederek başladığı konuşmasında, adil, kalıcı,
bölge barışına hizmet eden bir çözümün bulunması
dileğinde bulundu ve iki toplum arasındaki
sosyal ekonomik eşitsizliklerin giderilmesini
istedi.
İnsanların refah düzeyini artırmak için
kullanılan kırma taş sektörünün yapısal ve
hukuksal birçok sorunla karşı karşıya olduğunu
söyleyen Kaynak, patlatmadan kaynaklanan
çevresel zararlar, işletme sırasında ortaya
çıkan tozun çalışanlar üzerindeki etkisi
ve diğer sektörel problemleri sıralayarak
kongrenin bu sorunların ortadan kalkmasına
katkı sağlaması temennisinde bulundu.
Cander: AB standartları şart
Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Maden İşleri Genel Müdürü Yenel Cander de
konuşmasında olası çözüm sonrasında taşocaklarının
öneminin daha artacağına işaret ederek, bu
alanda AB standartlarının şart olduğunu belirtti.
KKTC'de yaşanan sorunların, Türkiye'de yaşanan
sorunlarla hemen hemen aynı olduğunu kaydeden
Cander, KKTC Jeoloji ve Maden Dairesi'yle
her türlü işbirliğini yapmaya hazır olduklarını
söyledi.
Cander, Türkiye'de taşocaklarını disipline
etmek amacıyla bazı yasal düzenlemeler yapıldığını
ve -çevre olgusunun da ihmal edilmemesi gereğinden
hareketle- taşocaklarının AB'yle uyum halinde
üretim yapmasını sağlamaya yönelik düzenlemelere
gidildiğini kaydetti.
Üç gün süren taşocakları kongresinde “Taş
Ocakçılığı hakkında” bildiriler sunulmuştur.
