- Kozanköy yöresi
- Beylerbeyi – Çatalköy bölgesi
- Kantara yöresi
- Büyükkonuk – Yedikonuk bölgesi
Kimyasal Bileşimi:
Rekristalize kireçtaşı olup, kimyasal bileşimi CaCo 3 'tür.
Kullanım Alanları:
- Doğal mermer olarak yer döşemesinde
- Mozaik yapımında
- Dış yüzey kaplamalarına
- Dekorasyon malzemesi olarak
Mozaiktaşı İşletmeciliği Yapılan Bölgeler:
- Kantara - 2 adet
- Kozanköy - 4 adet
- Beylerbeyi - 3 adet
- Ağıllar - 3 adet
- Kilitkaya - 2 adet
- Büyükkonuk - 4 adet
- Yedikonuk - 2 adet
- Yeni Erenköy - 1 adet
- Tatlısu - 1 adet
Mozaiktaşı İle İlgili Özet Bilgiler:
- Kuzey Kıbrıs'ta mevcut mozaiktaşı ocakları genellikle geniş alanlara
yayılmamaktadır. Küçük oluşumlar şeklinde bulunan mozaiktaşı ocakları
beyaz, gri, bej, siyah, kahverengi, kırmızı, yeşil .......... renklerde
bulunabilmektedir.
- Büyük blok şeklinde taş eldesi özel yöntemle yapılmakta ve kırık
– çatlak oluşmamasına özen gösterilmektedir. Malzeme mozaik yapımında
kullanılacak ise delik patlatma yöntemi ile patlatma yapılmakta ve
tesise taşınıp kırıcı ile küçültülmektedir.
- Mozaik yapımında kullanılmak üzere malzeme, sısam, pirinç, bizel,
ceviz ve marmarin şeklinde ayrılmaktadır.
Jeolojik Yaş ve Oluşum:
İlk kez Russel (1882) tarafından tanımlanan ve St.Hilarion Kalesi
civarındaki kirli beyaz, gri ve siyah renkli çoğunlukla tabakalanma
arzetmeyen, yer yer orta-kalın tabakalı rekristalize özellikte ve belli
alanlarda zonlar şeklinde mermerleşme gösteren kireçtaşlarından oluşan
Hilarion Kireçtaşı Formasyonu içerisinde yeralırlar. Hilarion Formasyonu
içerisinde gözlenen mermerleşme – taşocakçıları tarafından bilinen
adıyla mozaik taşı zonları - Girne Dağları'nın evrimine yolaçan ve
üç ayrı dönemde gerçekleşmiş bulunan deformasyon fazları ile ilgili
olması muhtemeldir. Bu deformasyon fazları aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır;
1. Deformasyon Fazı ( Üst veya Geç Kretase) :
Kuzey yönünde başlayan dalmanın ardından, Kampaniyen'de, Girne Beşparmak
Dağları'nın bugünkü güney sınırında, olasılıkla, Trodos mikrolevhasının,
saat yönünün tersine 90º'lik dönüşü sonucunda, sağ yanal doğrultu atımlı
aktif bir fay zonu oluşmuştur. Bu fay zonu boyunca oluşan hareket,
büyük bir bölümü Mesozoyik'te çökelmiş olan Tripa Grubu'na ait karbonatların
– Hilarion Kireçtaşları da dahil - Üst Kretase başlarından itibaren
ileri derecede breşleşmesine ve deformasyona bağlı olarak metamorfizmaya
uğramalarına neden olmuştur (Robertson ve Woodcock,1986).
2.Deformasyon Fazı:
Toros kuşağındaki çarpışmalar, Geç Eosen (Bartoniyen)'den itibaren
Girne Beşparmak Dağları'nın kuzey-güney doğrultusunda sıkışmasına;
Lapta Grubu kayaçlarının, Tripa Grubu üzerinde yaslanmış durumda bulunmasından
ötürü oluşan sıkışmanın neticesinde, Lapta Grubu kayaçlarının da tabandan
itibaren kıvrımlanarak birbiri üzerine bindirmelerine yolaçmıştır.
Yeşil Şist Fasiyesi'ne ait metamorfikler derinde oluşurken, bu deformasyona
bağlı metamorfizmanın, Lapta Grubu kayaçları üzerindeki etkisinin düşük
olması sonucunda, klivajlanma meydana gelmiştir.
3.Deformasyon Fazı:
Afrika ve Avrasya kıtaları arasındaki yakınlaşmanın yönü Pliyosen
başlarında değişince (Dewey ve diğerleri,1989), Kuzey Kıbrıs'ın da
dahil olduğu Doğu Akdeniz, Ortadoğu ve Güneydoğu Türkiye'de de sıkışmaya
bağlı tektonik faaliyet başgöstermiştir (Ducloz,1972;Robertson ve diğerleri,1986).
Bu tektonik faaliyet, Girne Dağları'nı ve çevresindeki litostratigrafik
birimleri ileri derecede etkileyerek, sonuçta birbiri üzerine bindirmelere,
yüksek açılı ters faylara ve az sayıda faylanmış kıvrımların oluşumuna
yolaçmıştır. Bindirmeler ve kıvrım eksenleri, sıkışmanın kuzey-güney
yönünde olduğunu göstermektedir.
Girne Dağları'nın Pliyosen'den itibaren
giderek hızlanan yükselim hareketi, Pleistosen'de doruğa vararak, bugünkü
şeklini almasına yolaçmıştır.
Tarihçe:
Kıbrıs'ta alçıtaşı mermeri uzun yıllar yer döşemesi olarak kullanılmış,
daha sonra yerini renga renk mozaik taşlarından yapılmış döşemelere
bırakmıştır. |
